Pastërtia është gjysma e besimit

PastertiaEbu Malik el Harith ibnu Asim el Esh’ari tregon se Profeti (a.s.) ka thënë: “Pastërtia është gjysma e besimit. Fjala Elhamdulilah e mbush peshoren (e besimtarit), fjala Subhanallahi uel hamdulilahi e mbushin hapësirën ndërmjet qiejve dhe Tokës. Namazi është dritë, sadakaja është argument, durimi është shkëlqim, ndërsa Kur’ani është dëshmi, pro ose kundër teje. Çdo njeri e fillon ditën e tij duke qenë tregtar i vetes së vet, mund ta çlirojë ose mund ta shkatërrojë atë.”[1]           

Shpjegimi i hadithit

Çdo mysliman duhet ta lexojë dhe ta rilexojë këtë hadith me dhjetëra herë. Ai duhet të meditojë rreth fjalëve të Profetit (a.s.), sepse kjo thënie është e lidhur ngushtë me fjalët dhe veprat e myslimanit, të ardhmen e tij në këtë botë dhe në botën tjetër. Pikërisht për të gjitha këto dimensione kaq kuptimplote flet kjo sentencë profetike.

Fjalitë e përdorura nga Profeti (a.s.) janë të shkurtra, por secila prej tyre mbart shumë kuptime.

Le të meditojmë së bashku në retorikën dhe stilistikën e bukur të përdorur nga Profeti (a.s.) në këtë hadith:

Para së gjithash vërejmë një balancim në këto fjali. Ky hadith flet për anën emocionale por në të njëjtën kohë prek edhe aspektin logjik. Imagjinata nuk depërton përtej kufijve të realitetit dhe e prekshmja nuk i tejkalon kufijtë e arsyes. Fjalët nuk i drejtohen vetëm një grupi njerëzish duke përjashtuar të tjerët, nuk i nënshtrohet faktorëve të ndryshme të mjedisit dhe të kohës. Ato i drejtohen të gjithë njerëzve, ato janë nën ombrellën e fesë Islame që vlejnë në çdo kohë dhe në çdo vend, pa dallim race, gjuhe, ngjyre e krahine. Çdo fjali e kësaj porosie flet për balancimin që është tipar i personalitetit të myslimanit.

Fjala e Profetit (a.s.) “Pastërtia” mbart disa kuptime: Një prej këtyre kuptimeve është se me pastërti nënkuptohet abdesi. Fjala “Pastërtia” në strukturën gjuhësore është kryefjalë dhe fjalia nuk mund të marrë kuptimin e plotë nëse kryefjalës nuk i shtohet kallëzuesi. Në rastin konkret kallëzuesi është fjala e Profetit (a.s.) “është gjysma e besimit”[2] që edhe kjo mbart disa kuptime. Disa dijetarë kanë thënë se me fjalën besim kuptohet qëllimi i namazit. Në të vërtetë, ky koment qëndron sepse namazi nuk vlen pa marrë abdes.

Një kuptim tjetër i fjalës “pastërti” është pastrimi nga mëkatet, ndërsa “është gjysma e besimit” sipas këtij kuptimi do të thotë se besimi është dy llojesh: 1 – zbatim i urdhëresave dhe, 2 – ndalimi nga harami. Pastrim nga mëkatet do të thotë që myslimani nuk i kryen veprat e ndaluara, pra ai kryen gjysmën e besimit.

Tani le të shikojmë fjalinë tjetër “Elhamdulilah e mbush peshoren (e besimtarit)”. Kjo fjali është përgëzuese sepse e përgëzon besimtarin me shpërblimin e madh që e pret, ngase ai e ka falënderuar Allahun. A ka shpërblim më të madh se peshorja e veprave të mira që është e mbushur plot?! Peshoja e veprave të mira mbushet plot sepse falenderimi i Allahut është burimi i çdo vepre të mirë që kryhet me fjalë apo me vepra.

Fjalia “Subhanallahi uel hamdulilahi e mbushin hapësirën ndërmjet qiejve dhe Tokës.” tregon se shpërblimi i atij që thotë Subhanallahi uel hamdulilahi është më i madh, sepse falënderimi i Allahut (El hamdulilah) mbush vetëm peshoren, ndërsa shpërblimi që vjen nga lavdërimi dhe falënderimi i Allahut (Subhanallahi uel hamdulilah) është shtesë dhe më tepër, për shkak të lartësimit nga të metat që i bëjmë Atij.

 “Namazi është dritë, sadakaja është argument, durimi është shkëlqim”. Namazi, sadakaja dhe durimi janë tre prej parimeve të fesë. Në këtë hadith vijnë të shprehura në formë përgëzuese për besimtarin, jeta e të cilit është e lidhur ngushtë me falënderimin dhe lavdërimin e Allahut të Lartësuar.

Nuk ka përshkrim më të saktë dhe më të bukur se përshkrimi që i bën Profeti (a.s.) namazit duke e përshkruar atë si dritë; dritë në këtë botë dhe dritë që ndriçon errësirat në Ditën e Gjykimit.

Sadakaja është argumenti më i qartë i besimit të myslimanit. Ajo do të jetë argument në Ditën e Gjykimit në favor të atij që e jep.

Durimi është shkëlqim: që do të thotë se durimtarët shkëlqejnë me dritën e së vërtetës në zgjedhjen e rrugës së drejtë, pavarësisht pengesave, rënieve dhe vesvese.

 “Kurani është dëshmi, pro ose kundër teje.” Kjo frazë e Profetit (a.s.) e vendos myslimanin përpara një përgjegjësie shumë të madhe. Nëse ai i ka kryer mësimet dhe udhëzimet e Kur’anit, atëherë ai do të jetë dëshmi pro tij në Ditën e Gjykimit. Por nëse besimtari nuk i ka kryer mësimet dhe udhëzimet e Tij, atëherë ky Libër i Shenjtë do të dëshmojë kundra tij në Ditën e Gjykimit.

Ndërsa fundi i këtij hadithi, e vendos njeriun përballë dy alternativave; ose shpirtin t’ia shesë Allahut dhe kështu ai shpëton dhe e çliron atë, ose mund të zgjedhë rrugën e shkatërrimit të vetvetes.

Mësimet e nxjerra nga hadithi

 

Vlera e pastërtisë

Në këtë hadith, Profeti (a.s.) flet qartë për vlerën dhe pozitën e lartë të pastërtisë. Ai thotë: “Pastërtia është gjysma e besimit”, që do të thotë gjysma e besimit të plotë të përbërë nga deklarimi me gojë, pranimi me zemër dhe nga veprat me gjymtyrë. Megjithëse besimi është i ndarë në shumë pjesë, në parim ai ndahet në dy pjesë:

1 – pastrimi nga çdo gjë e ndaluar;

2 – kryerja e çdo gjëje të urdhëruar.

Prandaj, edhe pastërtia në hadith është përmendur me kuptimin e saj material dhe shpirtëror që përfshin gjysmën e parë të besimit.

Pastërti materiale, janë ato materiale që strehojnë mikrobet, si gjaku, uji i hollë, ose qelbi që konsiderohen të papastra sipas fesë islame. Pastrimi i trupit, i rrobave dhe i mjedisit që na rrethon quhet pastërti materiale. Gjatë pastrimit material i duhet kushtuar kujdes: pastërtisë së trupit, pastërtisë së gojës, pastërtisë së këmbëve, pastërtisë së thonjve, pastërtisë së rrobave, pastërtisë në tualet, pastërtisë së ushqimeve dhe pastërtisë së ambientit.

Ndërsa pastërtia shpirtërore është mbajtja pastër e zemrës, ndjenjave dhe mendimeve tona.

Pastërtia shpirtërore ndahet në dy pjesë:

Pastërtia e zemrës: Zemra e myslimanit duhet të jetë e pastër nga zilia, urrejtja, inati, mllefi, zemërimi etj. Allahu i Lartësuar thotë: “Ai që e pastron dhe e ruan veten e tij, me të vërtetë është i shpëtuar.”[3]

Pastërtia nga ato situata që sipas këndvështrimit fetar konsiderohen si të papastra, ose thënë ndryshe shmangia e situatave e të qenit pa abdes dhe gusul që pengojnë kryerjen e adhurimeve.

Marrëdhënia ndërmjet pastërtisë dhe adhurimit

Feja Islame i afron njerëzit me Krijuesin e tyre, por ajo gjithashtu synon edhe përmirësimin e marrëdhënieve ndërnjerëzore. Prandaj, ajo na urdhëron që të bëjmë kujdes ndaj pastërtisë. Ajo na obligon që të parapërgatitemi ndaj kryerjes së disa adhurimeve duke marrë abdes ose gusul.

Gjatë adhurimeve tona ne dalim përpara Allahut, kështu që, përpara Tij duhet të dalim të pastër duke i kushtuar shumë rëndësi pastërtisë së trupit, rrobave dhe vendit ku do të kryejmë adhurimet.

Adhurimet na bëjnë të fitojmë shprehinë e të qenurit i pastër në çdo drejtim. Duke i kushtuar kujdes pastërtisë para dhe gjatë adhurimeve, pastrojmë edhe anën e brendshme dhe atë jashtme.

Gjithashtu çdo adhurim është në funksion të pastrimit të zemrës. Ato e largojnë zemrën nga ndjenja dhe mendimet e këqija. P.sh: Zekati pastron zemrën nga vesi i koprracisë dhe zilisë, ndërsa agjërimi e pastron atë nga koprracia, egoizmi dhe mendjemadhësia. Kështu pra, të gjitha adhurimet na pastrojnë nga mëkatet duke na larguar prej tyre përgjithmonë.

Njëherë Profeti (a.s.) i pyeti shokët: “Si mendoni! Nëse afër shtëpisë së ndonjërit prej jush të gjendej një lumë dhe ai të lahej përditë në të, a do t’i mbetej ndonjë papastërti! Ata u përgjigjën: Jo, atij nuk do t’i mbetej asnjë grimcë papastërtie në trup.Profeti (a.s.) vijoi: Ja pra, edhe pesë kohët e namazit janë të ngjashme me këtë lumë. Allahu me pesë kohët e namazit i fshin dhe i pastron të gjitha mëkatet.”[4]

Pastrimi i shpirtit

Të gjitha adhurimet në fenë Islame kanë një qëllim mjaft të lartë që është pastrimi i shpirtit. Adhurimet e ngrenë njeriun nga pozita e ulët e kafshëve në pozitën më të lartë, në atë të engjëjve. Allahu i Lartësuar thotë: “Vërtet, kushdo që e pastron shpirtin, do të shpëtojë, ndërsa kushdo që e shtyp atë(me punë të këqija, do të dështojë).”[5]

Rëndësia që Profeti (a.s.) i jepte pastërtisë

Profeti (a.s.) i kushtonte shumë rëndësi pastërtisë. Ai vazhdimisht i lante duart para dhe pas ushqimit. Kur zgjohej nga gjumi, nuk hante dhe nuk pinte asgjë, pa larë më parë duart.

Puna e parë që bënte, kur ngrihej për namazit e natës dhe të sabahut, ishte larja e dhëmbëve me misvak. Edhe në momentin e fundit të jetës u kishte kërkuar shokëve që e rrethonin një misvak për të pastruar dhëmbët.

Ai i kushtonte shumë kujdes pastërtisë së zemrës, po aq i kujdesshëm tregohej edhe ndaj pastërtisë së trupit dhe rrobave. Kishte raste kur vishte edhe rroba të vjetra, por asnjëherë nuk dilte me rroba të grisura apo të ndotura. E sidomos kur priste ndonjë mik, i kushtonte rrobave që vishte edhe më tepër kujdes.

Ai i mbulonte enët apo ushqimet që t’i ruante nga ndotja e ambientit. Urdhëronte mbajtjen pastër të rrugëve apo të vendeve të ndryshme ku njerëzit uleshin për të pushuar, si vendet përreth pemëve etj.

Profeti (a.s.) dëshironte që brenda mundësive çdo mysliman të vishej mirë, dhe t’i kushtonte rëndësi pamjes së tij. Shpesh ai i tërhiqte vërejtjen në mënyrë të kujdesshme çdo personi të papastër duke i thënë: Përse nuk i pastron rrobat?! Një herë kishte parë një mysliman me flokë të pakrehura dhe e kishte pyetur se përse nuk i lante dhe nuk i krihte flokët?!

Vlera e falënderimit dhe lavdërimit të Allahut

Njeriu e ka detyrim që ta falënderojë Allahun e Lartësuar. Në këtë hadith Profeti (a.s.) flet për shpërblimin e madh që ka ai person i cili e falënderon Allahun, duke thënë: “Fjala Elhamdulilah e mbush peshoren”, që do të thotë se, kjo fjalë e mbush peshoren e veprave të mira të atij personi që e shqipton me gjuhë dhe që e ndjen domethënien e saj. Në shumë ajete kuranore, Allahu i Lartësuar na urdhëron që ta falënderojmë Atë. Allahu i Lartësuar thotë: “Thuaj (O Muhamed): Lëvduar e falënderuar qoftë Allahu dhe shpëtimi qoftë për robërit e Tij të zgjedhur.”[6]

Po ashtu Profeti (a.s.) flet për vlerën e lavdërimit të Allahut duke thënë: “fjala Subhanallahi uel hamdulilahi e mbushin hapësirën ndërmjet qiejve dhe Tokës.” Imam En Neveviu thotë: “Ndoshta kjo fjalë e Profetit (a.s.) mund të interpretohet se në qoftë se shpërblimi i fjalës Subhanallahi uel hamdulilahi do të merrte formën e një trupi, atëherë do ta mbushte hapësirën mes qiejve dhe Tokës. Shkak i këtij shpërblimi kaq të madh është përmbajtja shumë kuptimplote e këtyre dy fjalëve, sepse kur myslimani thotë: Subhanallah e ka madhëruar Allahun dhe kur thotë El hamdulilah e ka falwndruar Atë.”

Kur myslimani me gjithë zemër e falwnderon Allahun e Lartësuar peshoja e veprave të mira mbushet plot. Nëse falwnderimit i shton fjalën Subhanallah që do të thotë i Madhëruar qoftë Allahu nga të metat që i përshkruajnë, shpërblimi i tij mbush hapësirën ndërmjet qiejve dhe Tokës, sepse peshoja e veprave të mira është mbushur.

Dhikri i Allahut, qetësues për zemrën

Jobesimtarët asnjëherë nuk gjejnë qetësi, karar e stabilitet. Sa e sa njerëz kanë vrarë veten, sa e sa të tjerë kanë tentuar për të vrarë veten, sa gjak është derdhur kot, e sa e sa?! Të gjitha këto vijnë si rezultat i boshllëkut shpirtëror. Në të vërtetë, ilaçi është shumë pranë tyre, por ata nuk e marrin atë, ngaqë zemrat i kanë të vulosura. Zanafilla e këtij stresi fillon nga mosnjohja e të vërtetave fetare që janë: kush jam, përse kam ardhur në këtë botë, ku do të shkoj?

A nuk e dinë jobesimtarët se ilaçi i stresit gjendet tek Kur’ani Famëlartë dhe dhikri i Allahut. Prandaj, jeta e besimtarit është krejt ndryshe. Ai jeton i qetë dhe larg stresit e tensionit. Allahu i Lartësuar thotë: “Vërtet, zemrat qetësohen me përmendjen e Allahut! Për ata që besojnë dhe bëjnë vepra të mira ka çdo mirësi dhe vendbanim të mrekullueshëm.”[7]

Nëse tregtia dështon, apo risku i pakësohet, besimtari gjen strehim vetëm tek Allahu i Lartësuar, sepse Ai është i Pasuri e Bujari. Atëherë përse njeriu duhet të vrasë veten? Përse njeriu duhet të bjerë në depresion? Allahu i Lartësuar thotë: “O besimtarë! Kërkoni ndihmë për veten me durim dhe namaz!”[8] Kjo është qetësia shpirtërore, të cilën njeriu nuk mund ta arrijë me hape apo qetësues, por duke e përkujtuar Allahun. Disa përkujtues të Allahut kanë thënë: “Nëse princërit do ta dinin se në çfarë mirësie jetojmë ne, atëherë do të na kishin vrarë.”

Falënderimi i Allahut është vlerë

Etapat në të cilat njeriu jeton në këtë botë janë tre: dobësi, rini, pleqëri dhe në fund njeriu vdes. Ky është ligji i Allahut në këtë botë ku asnjë qytetërim nuk ndryshon nga tjetri. Allahu i Lartësuar thotë: “Allahu është ai që ju ka krijuar juve të dobët, pastaj, pas dobësisë ju ka bërë të fuqishëm e, pas fuqisë, ju bën të dobët dhe të thinjur. Ai është i Gjithëdijshëm dhe i Fuqishëm për çdo gjë.” Megjithatë ky ligj i vendosur nga Allahu nuk është shkak i rënies së qytetërimeve, apo “vdekjes” së tyre qysh në djep.

Qytetërimet e lashta dhe ato të sotmet janë pjellë e mendimit njerëzor. Burim i energjisë së tyre janë njeriu, materia, elektriciteti, nafta, mineralet etj. Realisht, të gjitha këto kanë një përfundim. Ndërsa qytetërimi Islam e ka burimin nga përjetësia hyjnore. Allahu i Lartësuar thotë: “Çdo gjë që është në Tokë, do të zhduket, e do të mbetet vetëm Fytyra (Qenia) e Zotit tënd, plot Madhëri e Nderim.”[9]

Vlera e namazit

Çdo qenie e gjallë që jeton mbi sipërfaqen e Tokës e adhuron dhe e madhëron Allahun e Lartësuar sipas mënyrës së vet. Namazi është adhurimi bazë i fesë Islame që i përmbledh në vetvete të gjitha llojet e adhurimeve që i bëjnë krijesat Allahut. Profeti (a.s.) e ka quajtur atë shtyllë të Islamit, për shkak se ai është adhurimi më i rëndësishëm i fesë Islame.

Namazi është takimi i besimtarit me Allahun e Lartësuar. Me anë të namazit, besimtari del përpara Allahut pesë herë në ditë. Namazi është shprehje e falënderimit ndaj Allahut. Me anë të namazit besimtarët falënderojnë Allahun për mirësitë e panumërta që u ka dhuruar.

Në këtë hadith, Profeti (a.s.) flet për vlerën e namazit duke thënë: “Namazi është dritë”.Namazi është dritë për arsye se ai në Ditën e Gjykimit do t’i bëjë dritë besimtarit kur ai të dalë përpara Allahut të Lartësuar. Po ashtu namazi e udhëzon njeriun për tek e vërteta, është shkaku kryesor që e ndalon njeriun të kryejë veprat e pamoralshme e të këqija, e nxit njeriun që të përshkruhet me moralet më të mira, ia zgjeron atij kraharorin duke e parë jetën me një këndvështrim ndryshe dhe njeriu fizikisht dhe shpirtërisht i përkushtohet adhurimit të Allahut.

Allahu i Lartësuar e ka bërë obligim për robërit e Tij që të falen pesë herë në ditë. Namazi është kushti themelor i udhëzimit dhe devotshmërisë. Allahu i Lartësuar thotë: “Elif, Lam, Mim. Ky është Libri në të cilin nuk ka dyshim. Ai është udhërrëfyes për të devotshmit, të cilët besojnë në të fshehtën, falin namazin dhe japin nga ajo që u kemi dhënë Ne.”[10]“I shpëtuar është ai që pastrohet, që e përmend emrin e Zotit të vet dhe që fal namaz.”[11]

Pra, falja e namazit është obligim për çdo mysliman/myslimane që ka mbushur moshën e pubertetit e që gëzon logjikë të shëndoshë. Falja e namazit është obligim për të pasurin dhe të varfrin, për të shëndoshin dhe të sëmurin e atë që është rezident apo udhëtar. Obligimi i faljes së namazit asnjëherë nuk bie, ndryshe nga agjërimi i Ramazanit, dhënia e Zekatit dhe kryerja e Haxhit.

Vlera e sadakasë

Sadakaja është argument i besimit dhe dëshmi e sinqeritetit të atij që e jep atë. Pikërisht për këtë argument dhe dëshmi flet Profeti (a.s.) kur thotë: “sadakaja është argument”. Sadakaja është argument i besimit, sepse punët e mira që besimtari i kryen me fjalë dhe vepra janë shumë të thjeshta, ndërsa nxjerrja e parasë dëshmon për forcën e besimit të atij që e shpenzon për të fituar kënaqësinë e Allahut. Allahu i Lartësuar thotë: “Merr nga pasuria e tyre lëmoshë me të cilën t’i pastrosh ata dhe t’ua rrisësh veprat e mira![12] Ajo ç’ka thotë Allahu se sadakaja (lëmosha) është pastrim për besimtarët përfshin edhe individët por edhe shoqëritë. Sadakaja e pastron individin nga papastërtitë e koprracisë, poshtërsisë, ashpërsisë, egoizmit, lakmisë e sëmundjeve të tjera të zemrës që nxisin smirën dhe armiqësinë. Sadakaja e pastron zemrën e besimtarit duke e ngritur atë në gradët më të larta duke qenë kështu i lumtur në këtë botë dhe në botën tjetër.

Vlera e durimit

Kryerja e adhurimeve dhe mosveprimi i gjërave të ndaluara ka nevojë për sakrificë të madhe dhe durim nga ana e njeriut. Prandaj, në shumë raste, Allahu i Lartësuar veprën e mirë e ka bashkëshoqëruar me durimin. Allahu i Lartësuar thotë: “Për ata që durojnë dhe bëjnë vepra të mira do të ketë falje dhe shpërblim të madh.”[13]

Duke qenë se durimi ka ndikim të drejtpërdrejtë në jetën e njeriut, Profeti (a.s.) e përshkruan atë duke thënë: “durimi është shkëlqim”, që do të thotë se durimtari, vazhdimisht, është në të vërtetën sepse rruga e tij është e ndriçuar.

Nuk ka fatkeqësi më të madhe kur njeriu humb njeriun e zemrës?! Mirëpo besimtari i vërtetë beson në caktimin e Allahut, beson se çdo e mirë dhe e keqe ndodh me vullnetin e Allahut. Prandaj, për këtë arsye besimtari është i kënaqur me caktimin e Allahut, duron duke shpresuar të fitojë kënaqësinë e Allahut të Lartësuar. Pikërisht, për këtë gjë flet ajeti kuranor: “S’ka fatkeqësi që godet Tokën dhe ju, që të mos jetë e shënuar në Libër (Leuhi Mahfudh) më parë se ta krijojmë atë. Kjo për Allahun është vërtet e lehtë. Këtë përcaktim e kemi bërë që ju mos të dëshpëroheni për atë që ju ka kaluar, por edhe për mos t’u gëzuar së tepërmi për atë që Ai ju ka dhënë. Allahu nuk i do kryelartët mburravecë.”[14]

Ky është fryti i besimit në caktimin e Allahut; zbutja në maksimum e dhimbjes që shkakton fatkeqësia si rezultat i besimit të besimtarit se çdo gjë ndodh me vullnetin e Allahut. Ndërkaq, jobesimtari e humbet durimin saqë mund edhe të shkojnë deri aty sa të vrasë veten nga depresioni i thellë. E gjitha kjo ndodh ngase ai nuk ka ku të gjejë ngushëllim. Prandaj shpërblimi i durimtarit është mjaft i madh, sepse durimtari nuk vepron diçka me të cilën Allahu zemërohet. Allahu i Lartësuar thotë: “Prandaj, përgëzoji durimtarët, të cilët, kur i godet ndonjë fatkeqësi thonë: Të Allahut jemi dhe vetëm tek Ai do të kthehemi. Ata do të shpërblehen me bekim dhe mëshirë nga Zoti i tyre; ata janë në rrugë të drejtë.”[15]

Vlera e zbatimit të Kur’anit

Pas përshkrimit që Profeti (a.s.) i bën pastërtisë, dhikrit të Allahut, namazit, sadakasë dhe durimit, e mbyll përshkrimin e tij me Kur’anin duke thënë: “Kurani është dëshmi, pro ose kundër teje.”

Kur’ani është Libri i Allahut që bën dallimin ndërmjet të vërtetës dhe të shtrembrës. Ai është dëshmia e Allahut për robërit e Tij. Nëpërmjet Tij njeriu gjen lumturinë ose mund të shkatërrohet. Kur’ani është dëshmi pro njeriut nëse ai (njeriu) i zbaton urdhëresat e tij dhe largohet nga ato që ai ka ndaluar për t’u vepruar. Profeti (a.s.) thotë: “Lexojeni Kur’anin, sepse Ai në Ditën e Gjykimit do të jetë ndërmjetësues për ithtarët e Tij.”[16]

Njeriu duhet që t’i zbatojë me përpikëri urdhëresat e Kur’anit, duhet të shmanget nga veprimet që ai i ka ndaluar dhe duhet të ndjekë porositë e tij. Çdo njeri duhet t’i zbatojë urdhëresat e Kur’anit përpara se të jetë shumë vonë.

Motivimi dhe qortimi

Si në shumë hadithe profetike edhe në këtë thënie, Profeti (a.s.) ka përdorur metodën e motivimit dhe qortimit. Profeti (a.s.) i ka motivuar besimtarët për të qenë të pastër, për ta përmendur sa më shumë Allahun, për ta falur namazin, për të dhënë sadaka, për të duruar dhe për të zbatuar me rigorozitet urdhëresat e Kur’anit si dhe na ka tërhequr vëmendjen që të bëjmë kujdes nga braktisja e mësimeve të Kur’anit.

 Dhënia e shembujve

Në përfundim të këtij hadithi, Profeti (a.s.) jep një shembull duke i shëmbëllyer veprat që kryen njeriu me marrëdhëniet tregtare. Ka prej atyre njerëzve të cilët fitojnë në tregtinë e tyre dhe, të tjerë që tregtia nuk u ecën për shkak të dembelizmit dhe si rrjedhojë falimentojnë. “Çdo njeri e fillon ditën e tij duke qenë tregtar i vetes së vet, mund ta çlirojë ose mund ta shkatërrojë.”

Dhënia e shembujve konsiderohet prej metodave efikase të thirrjes islame, sepse shembujt ndikojnë pozitivisht tek njerëzit, sepse ata mundohen që të bëjnë lidhjen mes realitetit dhe shembullit.

Dhënia e shembujve në stilin kuranor dhe profetik nuk mund të konsiderohet thjesht të arrirë vetëm në aspektin artistik, përkundrejt kësaj ata përcjellin mesazhe edukative. Një prej këtyre shembujve është fjala e Allahut në Kur’an: “Ai e zbret shiun nga qielli, prandaj rrjedhin lumenjtë me masë dhe rrjedha bart mbeturinat mbi sipërfaqen e ujit. Edhe zgjyra, kur e shkrijnë njerëzit në zjarr që të bëjnë stoli ose vegla, është mbeturinë, si ajo. Kështu, Allahu jep shembullin e të vërtetës me të pavërtetën. Mbeturinat hidhen, ndërsa ajo që u shërben njerëzve mbetet në tokë. Kështu, Allahu i shpjegon shembujt.”[17]

Vlera e punëve të mira

Vepra e mirë e ngre njeriun në gradë të larta dhe e shpëton atë nga rreziqet e Ditës së Gjykimit. Në këtë hadith, Profeti (a.s.) flet për vlerën e disa prej veprave të mira dhe në fund e pason me fjalët “Çdo njeri e fillon ditën e tij duke qenë tregtar i vetes së vet, mund ta çlirojë ose mund ta shkatërrojë.” Përse profeti (a.s.) i thotë këto fjalë? I thotë që besimtari mos të rrijë duarkryq, por ta fillojë me vepra të mira që të mund ta çlirojë veten e vet. Allahu i Lartësuar thotë: “Në të vërtetë, Allahu ka blerë nga besimtarët jetën dhe pasuritë e tyre, në këmbim të Xhenetit.”[18]

Nxitja për punë të dobishme

Veprimi më i mirë që mund të bëjë myslimani është që t’i nxisë njerëzit që të bëjnë vepra të mira, t’i shmangë nga veprat e këqija, t’i ftojë ata që të pastrojnë dhe përmirësojnë zemrat, të kenë ndërgjegje të pastër, t’i orientojë njerëzit drejt parimeve të larta dhe adhurimit të saktë të Allahut të Lartësuar. Shembulli më i mirë për këtë ka qenë vetë Profeti (a.s.), i cili ka bërë ç’është e mundur për t’i nxitur njerëzit që të bëjnë vepra të mira. Një gjë të tillë e dëshmon edhe hadithi i mësipërm.

[1]Këtë hadith e kanë transmetuar Buhari dhe Muslimi.

[2]Sipas ndërtimit të fjalisë në gjuhën arabe.

[3]Shems: 9.

[4]Transmetojnë Buhari dhe Muslimi.

[5]Shems: 9-10.

[6]Neml: 59.

[7]Ra’d: 28-29.

[8]Bekare 153.

[9]Rahman: 26-27.

[10]Bekare: 1-3.

[11]A’la: 14-15.

[12]Teube: 103.

[13]Hud: 11.

[14]Hadid: 22-23.

[15]Bekare: 155-157.

[16]Transemton Muslimi.

[17]Ra’d: 17.

[18]Teube: 111.

/Revista Drita Islame, Qershor 2013/

You must be logged in to post a comment Login